Σύνταξη Γήρατος

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Ασφάλιση/Παροχές Κύριας Σύνταξης/Σύνταξη Γήρατος



Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31 του Πδ 134/2017 (ΦΕΚ 168 Α) «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης», ο επιχειρησιακός στόχος της Διεύθυνσης Παροχών Κύριας Σύνταξης είναι ο σχεδιασμός, η προώθηση και παρακολούθηση και η αξιολόγηση μέτρων, δράσεων και πολιτικών σε θέματα θεμελίωσης δικαιώματος και παροχών κύριας σύνταξης γήρατος, αναπηρίας και θανάτου, καθώς και λοιπών συνταξιοδοτικών παροχών, λόγω αναπηρίας, καθώς και η εποπτεία και παροχή οδηγιών για την ορθή εφαρμογή των σχετικών μέτρων, δράσεων και πολιτικών.​

Η Διεύθυνση Παροχών Κύριας Σύνταξης συγκροτείται από τις ακόλουθες οργανικές μονάδες:

α) Τμήμα Σύνταξης Γήρατος

β) Τμήμα Σύνταξης Λόγω Θανάτου

γ) Τμήμα Σύνταξης και Επιδομάτων Αναπηρίας

δ) Τμήμα Διαδοχικής Ασφάλισης

ε) Τμήμα Στατιστικών, Έρευνας και Τεκμηρίωσης

Γενικές πληροφορίες για τις κύριες συντάξεις (γήρατος, αναπηρίας και θανάτου) που χορηγούνται από τον ΕΦΚΑ  μετά το ν. 4387/2016

Με τις διατάξεις του  ν. 4387/2016 (Α΄ 85/12-5-2016)  αναμορφώνεται πλήρως το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλειας βασιζόμενου στις γενικές αρχές της εξασφάλισης αξιοπρεπούς διαβίωσης και κοινωνικής προστασίας με όρους ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, αναδιανομής και αλληλεγγύης των γενεών, επιτυγχάνοντας ισονομία (ενιαίοι κανόνες για όλους, παλαιούς και νέους συνταξιούχους, εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους)  και κοινωνική δικαιοσύνη (διασφάλιση επαρκούς σύνταξης και για τις επισφαλείς κοινωνικά ομάδες μέσω της εθνικής σύνταξης και του υψηλού ποσοστού αναπλήρωσης για τις επισφαλείς κοινωνικά ομάδες).

Βασική καινοτομία  του νέου ασφαλιστικού συστήματος αποτελεί η σύσταση του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) που άρχισε να λειτουργεί από 1-1-2017 και στον οποίο εντάσσονται οι Φορείς Κύριας Κοινωνικής Ασφάλισης, με σκοπό την κάλυψη των υπακτέων στην ασφάλιση του προσώπων για τους ασφαλιστικούς κινδύνους που προβλέπονται από την οικεία νομοθεσία με την προβλεπόμενη στον εν λόγω νόμο χορήγηση (α) μηνιαίας κύριας σύνταξης, λόγω γήρατος αναπηρίας και θανάτου στους ασφαλισμένους ή/και στα μέλη της οικογένειάς τους, (β) προσυνταξιοδοτικών και άλλων παροχών στους συνταξιούχους, (γ) παροχών ασθένειας σε χρήμα, (δ) ειδικών προνοιακών επιδομάτων και (ε) κάθε άλλης παροχής σε χρήμα ή υπηρεσιών, για τις οποίες καθίσταται αρμόδιος ο ΕΦΚΑ (άρθρο 53 του ν. 4387/2016).

Αρμοδιότητες του Τμήματος Σύνταξης Γήρατος είναι:

α) η μελέτη, επεξεργασία, θέσπιση και επιμέλεια εφαρμογής μέτρων και δράσεων που αφορούν στη σύνταξη λόγω γήρατος,

β) ο εντοπισμός ζητημάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή της νομοθεσίας, η υποβολή προτάσεων για την επίλυσή τους και η έκδοση οδηγιών για την ορθή και ενιαία εφαρμογή τους,

γ) η υποβολή εισηγήσεων προς το Συμβούλιο Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ), η σύνταξη ερωτημάτων προς τη Νομική Υπηρεσία, καθώς και αντικρούσεων, επί προσφυγών ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων, καθώς και του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Σύνταξη λόγω Γήρατος

Με τις διατάξεις του ν. 4387/2016 από 13.05.2016 και μετά, οι ασφαλισμένοι που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης λαμβάνουν ως κύρια σύνταξη το άθροισμα δύο τμημάτων: της εθνικής σύνταξης και της ανταποδοτικής σύνταξης.

Η Εθνική Σύνταξη χρηματοδοτείται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Ανέρχεται σε €384,00 για 20 έτη ασφάλισης, και μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των 20 ετών, με την προϋπόθεση ότι έχει συμπληρωθεί τουλάχιστον 15ετία ασφάλισης.

Χορηγείται σε όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. Στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης εξ' ιδίου δικαιώματος, η Εθνική Σύνταξη καταβάλλεται στους δικαιούχους εφόσον διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον δεκαπέντε (15) έτη, μεταξύ του 15ου έτους ηλικίας και του έτους συμπλήρωσης του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας καταβολής της σύνταξης. Το ως άνω ποσό για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος καταβάλλεται μειωμένο κατά 1/40 για κάθε έτος που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής στην Ελλάδα μεταξύ του 15ου έτους ηλικίας και του έτους συμπλήρωσης του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας καταβολής της σύνταξης. Η ως άνω μείωση δεν εφαρμόζεται σε συνταξιούχους λόγω γήρατος βάσει του ν.612/1977 (αφορά σε πάσχοντες από βαριές παθήσεις, όπως τετραπληγία – παραπληγία, μεσογειακή αναιμία, σκλήρυνση κατά πλάκας κ.λπ., με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω).

Σε περίπτωσης λήψης μειωμένης σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος η Εθνική Σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη. Σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων χορηγείται μία εθνική σύνταξη.

Σχετικές Εγκύκλιοι :

Φ.80000/οικ.60273/2197/23-12-2016 με ΑΔΑ : 7ΝΓΤ465Θ1Ω-0ΗΥ και

Φ.60000/18191/976/19.09.2017 με ΑΔΑ: ΨΞΩ5465Θ1Ω-ΘΧΟ

153734/2016/0092/10-2-2017 με ΑΔΑ: 6ΔΥ7Η-8Θ3

Η ανταποδοτική σύνταξη χρηματοδοτείται από τις ασφαλιστικές εισφορές. Υπολογίζεται βάσει των αποδοχών ή του εισοδήματος επί των οποίων έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές στο σύνολο του ασφαλιστικού βίου του ασφαλισμένου για τα έτη από το 2002 και μετά, επί των ποσοστών αναπλήρωσης, τα οποία κυμαίνονται από 0,77% για 15 έτη ασφάλισης έως 2% για 39 και περισσότερα έτη ασφάλισης.

 

Mε δεδομένο ότι το συνολικό ποσό σύνταξης είναι το άθροισμα εθνικής σύνταξης – που χρηματοδοτείται αποκλειστικά από το κράτος- και ανταποδοτικής δεν υφίσταται κατώτατο όριο όπως συνέβαινε με το προγενέστερο καθεστώς υπολογισμού των συντάξεων, με εξαίρεση την περίπτωση λήψης σύνταξης λόγω εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, όπου ορίζεται ότι το ποσό της σύνταξης (εθνική και ανταποδοτική σύνταξη) δεν μπορεί να υπολείπεται του διπλάσιου του ποσού της εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης.

Η ανταποδοτική σύνταξη αντίστοιχα, για όσους συνταξιοδοτούνται με τις διατάξεις του ν. 612/1977, υπολογίζεται με ποσοστό αναπλήρωσης 35 ετών, εφόσον ο χρόνος ασφάλισης υπολείπεται των 35 ετών και αν υπερβαίνει τα 35 έτη υπολογίζεται επί όλου του χρόνου ασφάλισης.

Σχετικές Εγκύκλιοι:

Φ.80000/οικ.60271/2195/23-12-2016  με ΑΔΑ: ΨΩΤΤ465Θ1Ω-64Ω

οικ.15726/605/05-04-2017 με ΑΔΑ: 7ΙΣΒ465Θ1Ω-ΘΕΒ

142036/0092/19.12.2016 με ΑΔΑ: ΨΜΨ6465Θ1Ω-ΧΦΑ

153731/2016/0092/10.02.2017 με ΑΔΑ: 72ΩΕΗ-ΩΔΞ

2/24112/ΔΕΠ/31.03.2017 με ΑΔΑ: 7ΦΘΨΗ-ΟΒΛ

Σημειώνεται ότι, ειδικά για τον πρώην ΟΓΑ ο νέος τρόπος υπολογισμού των συνταξιοδοτικών παροχών εφαρμόζεται πλήρως μετά  την 1/1/2031. Από την 1/1/2017 και μέχρι την 31/12/2030, η σύνταξη που καταβάλλει ο πρώην ΟΓΑ αποτελείται από το άθροισμα δύο επιμέρους ποσών: εκείνου που υπολογίζεται με βάση τις γενικές ή ειδικές ή καταστατικές διατάξεις του πρώην ΟΓΑ και εκείνου που υπολογίζεται με βάση τις ρυθμίσεις του ν. 4387/2016. Για αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται το 2017, το τελικό ποσό της σύνταξης αντιστοιχεί στο 93,80% του ποσού της σύνταξης που προκύπτει κατ' εφαρμογή των διατάξεων του πρώην ΟΓΑ και κατά 6,20% του ποσού της σύνταξης που προκύπτει κατ' εφαρμογή των διατάξεων του ν.4387/2016.

Το ανωτέρω ποσοστό 93,80% βαίνει μειούμενο με ταυτόχρονη αύξηση του ποσοστού 6,20% μέχρι 31/12/2030, ώστε για αιτήσεις συνταξιοδότησης που θα υποβληθούν μετά την 1/1/2031 να έχουν πλήρη εφαρμογή οι διατάξεις του ν.4387/2016 περί εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης.

Σχετική εγκύκλιος: Φ.80000/οικ.60271/2195/23-12-2016  με ΑΔΑ: ΨΩΤΤ465Θ1Ω-64Ω

Ανώτατο όριο  σύνταξης

Για τους συνταξιοδοτούμενους με τον νέο τρόπο υπολογισμού (εθνική και ανταποδοτική) δεν υφίσταται ανώτατο πλαφόν σύνταξης (άρθρο 13 ν. 4387/2016).

Θεσπίζεται για μεταβατική περίοδο ( μέχρι 31.12.2018) ανώτατο  όριο σύνταξης για τα πρόσωπα που κατέστησαν συνταξιούχοι με το προγενέστερο του ν. 4387/2016 καθεστώς. 

Το καταβαλλόμενο μέχρι 31.12.2018 ποσό κάθε ατομικής μηνιαίας σύνταξης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 2.000 ευρώ , με αναστολή καταβολής του ποσού που υπερβαίνει τα 2000 ευρώ, μέχρι την ημερομηνία αυτή. Στις περιπτώσεις που συνταξιούχος λαμβάνει περισσότερες της μιας συντάξεις από το Δημόσιο, ΝΠΔΔ ή οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, το άθροισμα του καθαρού ποσού δεν μπορεί να υπερβαίνει  τις 3.000 ευρώ.

Σχετικές Εγκύκλιοι Φ.80000/οικ.48653/1865/30.11.2016 με ΑΔΑ: 72ΖΔ465Θ1Ω-ΜΒ2

και 146834/0092/19.12.2016 με ΑΔΑ: 6ΨΡΧ465Θ1Ω-4ΚΜ

Άρθρο 94 - Ειδικές ρυθμίσεις για θέματα παροχών

Α. Οι εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης που είχαν υποβληθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του ν.4387/2016, κρίνονται, ως προς τον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης των δικαιούχων, κατά τους κανόνες που ίσχυαν σε κάθε φορέα κατά την 31.12.2014, εφαρμοζομένων των ρυθμίσεων του άρθρου 14 του ανωτέρω νόμου περί αναπροσαρμογής των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων. Με τον ίδιο τρόπο κρίνονται και οι αιτήσεις συνταξιοδότησης βάσει των οποίων η καταβολή της σύνταξης, σύμφωνα με το προγενέστερο του ν.4387/2016 νομοθετικό πλαίσιο, ανατρέχει σε χρόνο πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού.

Β. Οι αιτήσεις συνταξιοδότησης, βάσει των οποίων η καταβολή της σύνταξης, σύμφωνα με το προγενέστερο του ν.4387/2016 νομοθετικό πλαίσιο, αρχίζει μετά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, κρίνονται με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο που εισάγεται με τον.4387/2016.

Σχετική Εγκύκλιος Φ.80000/οικ.29713/779/30.06.2016 με ΑΔΑ: ΩΓ74465Θ1Ω-ΡΞ9

Προσωρινή σύνταξη γήρατος

Μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, καταβάλλεται στους δικαιούχους προσωρινή σύνταξη , η οποία εκδίδεται εντός χρονικού διαστήματος 2 μηνών από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Η προσωρινή σύνταξη καταβάλλεται κατά απόλυτη προτεραιότητα στους δικαιούχους που είναι άτομα με αναπηρία, με χρόνιες παθήσεις και στους γονείς και νόμιμους κηδεμόνες που προστατεύουν άτομα με αναπηρία ή για όσους συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις του ν.612/1977 είτε με βάση διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές και ισχύουν κάθε φορά ή με βάση διατάξεις που αναφέρονται στα πρόσωπα του τετάρτου εδαφίου της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 των άρθρων 1 και  26 του Π.δ. 169/2007 (Α 210) είτε με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, όπως ισχύουν κάθε φορά.

Όσον αφορά τους μισθωτούς, η προσωρινή σύνταξη αποτελεί το 50% του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών, επί των οποίων υπήρχε υποχρέωση καταβολής εισφορών για κύρια σύνταξη κατά τους δώδεκα (12) μήνες ασφάλισης που προηγούνται του μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.

Για τους αυτοαπασχολούμενους, ελεύθερους επαγγελματίες και ασφαλισμένους του ΟΓΑ, όπως ορίζονται στα άρθρα 39 και 40 του ν.4387/2016, η προσωρινή σύνταξη αντιστοιχεί στο 50 % του μέσου μηνιαίου εισοδήματος των 12 τελευταίων μηνών ασφάλισης που προηγούνται του μήνα  υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.

Η προσωρινή σύνταξη δεν μπορεί να είναι μικρότερη του ποσού της Εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης, ούτε και να υπερβαίνει το διπλάσιο αυτής, όπως διαμορφώνεται κάθε φορά. Συγκεκριμένα, όπως ορίζεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 7 του ν.4387/2016, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στο ποσό των 384 ευρώ για 20 έτη ασφάλισης και ως εκ τούτου η καταβαλλόμενη προσωρινή σύνταξη κυμαίνεται από 384 ευρώ έως 768 ευρώ.

Ειδικά για τους υπαγόμενους στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ βάσει του άρθρου 40 του ν.4387/2016, το ποσό της προσωρινής σύνταξης δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στο 80 % της Εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης, δηλαδή του ποσού των 307,20 ευρώ.

Διευκρινίζεται ότι το ως άνω ανώτατο και κατώτατα όριο προσωρινής σύνταξης αφορά περιπτώσεις λήψης πλήρους σύνταξης λόγω γήρατος ή αναπηρίας. Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δικαιούται μειωμένη σύνταξη, το ανώτατο και κατώτατο όριο μειώνεται ανάλογα βάσει των προβλεπόμενων κατά περίπτωση ποσοστών μείωσης.

Σχετική εγκύκλιος  : Φ.80000/οικ.29336/1164/30-6-2016 με ΑΔΑ : ΨΘΠΞ465Θ1Ω-Ρ6Δ​

Προκειμένου για αίτημα συνταξιοδότησης υποβαλλόμενο ηλεκτρονικά με το άρθρο 2 του ν.4499/2017 προβλέφθηκε η χορήγηση αυξημένου ποσού προσωρινής σύνταξης ίσου με το 80% της οριστικής σύνταξης γήρατος.

Πολλαπλή απασχόληση και συνταξιοδότηση

(άρθρο 17 παρ. 2 και άρθρο 36 παρ. 3 και 4 του ν.4387/2016)

Για τους ασφαλισμένους που είχαν υπαχθεί στην κοινωνική ασφάλιση μέχρι 31/12/1992 (παλαιοί ασφαλισμένοι) και μέχρι 31/12/2016 υπάγονταν υποχρεωτικά στην ασφάλιση δύο φορέων κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο για την ίδια απασχόληση, προβλέπεται η καταβολή από 1/1/2017 μίας υποχρεωτικής ασφαλιστικής εισφοράς υπέρ ΕΦΚΑ .

Τα ανωτέρω πρόσωπα, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 17 και παρ. 5 του άρθρου 36 του ν. 4387/2016, πρόκειται να λάβουν επιπλέον συνταξιοδοτική παροχή για κάθε έτος που έχει καταβληθεί επιπλέον εισφορά, η οποία υπολογίζεται με ετήσιο συντελεστή αναπλήρωσης 0,075% για κάθε ποσοστιαία μονάδα (1%) επιπλέον εισφοράς, ενώ ο συντάξιμος μισθός σε αυτήν την περίπτωση προκύπτει λαμβάνοντας υπόψη τη βάση υπολογισμού της επιπλέον εισφοράς, εφαρμοζομένων των σχετικών προβλέψεων του άρθρου 8 και 28 του ν.4387/2016.

Καλυπτόμενα πρόσωπα:

α) Οι μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένοι (παλαιοί ασφαλισμένοι) που μέχρι 31/12/2016 υπάγονταν για την ίδια απασχόληση υποχρεωτικά στην ασφάλιση δύο πρώην φορέων κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο και κατέβαλαν διπλή ασφαλιστική εισφορά, και υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από 13/5/2016 μέχρι 31/12/2016 στους πρώην φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο

β) Οι μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένοι (παλαιοί ασφαλισμένοι) που μέχρι 31/12/2016 υπάγονταν για την ίδια απασχόληση υποχρεωτικά στην ασφάλιση δύο πρώην φορέων κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, από 1/1/2017 καταβάλλουν υποχρεωτικά μία ασφαλιστική εισφορά υπέρ ΕΦΚΑ, και υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης στον ΕΦΚΑ μετά την 1/1/2017.

Αξιοποίηση χρόνου ασφάλισης

Ο χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί στην ασφάλιση των πρώην φορέων κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου μέχρι 31/12/2016 εξακολουθεί να είναι χρόνος ασφάλισης στους πρώην φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο. 

Ο χρόνος ασφάλισης που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική εισφορά που καταβάλλεται από 1/1/2017 και μετά στον ΕΦΚΑ, θεωρείται χρόνος ασφάλισης στον ΕΦΚΑ και δύναται να χρησιμοποιηθεί κατόπιν επιλογής του ασφαλισμένου κατά την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης, είτε για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος στους πρώην φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο για τη λήψη ανταποδοτικής σύνταξης, είτε για τη λήψη προσαύξησης σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 17 παρ. 4 και 36 παρ. 5 του ν. 4387/2016. ​

Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος καταβάλλει από 1/1/2017 δεύτερη προαιρετική ασφαλιστική εισφορά στον ΕΦΚΑ, αντίστοιχα ο σχετικός χρόνος ασφάλισης θεωρείται χρόνος ασφάλισης του δεύτερου πρώην φορέα κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος για τη λήψη ανταποδοτικής σύνταξης ή για τη λήψη προσαύξησης σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 17 παρ. 4 και 36 παρ. 5 του ν. 4387/2016.

Υπολογισμός σύνταξης:

α) εάν ο ασφαλισμένος πληροί προϋποθέσεις συνταξιοδότησης σε έναν από τους πρώην φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο και όχι και στον δεύτερο, τότε λαμβάνει:

- εθνική σύνταξη,

- ανταποδοτική σύνταξη από τον πρώην φορέα ή το Δημόσιο που έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα,

- προσαύξηση σύνταξης από τον πρώην φορέα που δεν θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή το Δημόσιο για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης στον φορέα αυτό ή το Δημόσιο (παράλληλο και μη παράλληλο χρόνο ασφάλισης, ακόμη και εάν ο μη παράλληλος χρόνος αφορά σε χρόνο άσκησης ελεύθερου επαγγέλματος, με την προϋπόθεση να συντρέχει κατά τη διάρκεια του ασφαλιστικού βίου του ασφαλισμένου παράλληλη ασφάλιση ανεξαρτήτως της διάρκειας αυτής).

β) εάν ο ασφαλισμένος πληροί προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και στους δύο πρώην φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, τότε έχει δύο επιλογές:

i) να λάβει:

- εθνική σύνταξη,

- μία ανταποδοτική σύνταξη για το χρόνο ασφάλισης στον έναν πρώην φορέα ή το Δημόσιο

- δεύτερη ανταποδοτική σύνταξη για το χρόνο ασφάλισης στον άλλο πρώην φορέα ή το Δημόσιο

ii) να λάβει:

- εθνική σύνταξη,

- ανταποδοτική σύνταξη από τον έναν πρώην φορέα ή το Δημόσιο

- προσαύξηση σύνταξης από τον άλλο πρώην φορέα ή το Δημόσιο (σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην περίπτωση α).

Σχετική Εγκύκλιος Φ80000/οικ.58967/77/Δ29.17/29.12.2017 (ΑΔΑ: ΨΟΚΘ465Θ1Ω-Η58)

Προσαύξηση σύνταξης λόγω γήρατος

Ρυθμίζεται το θέμα της καταβολής οικογενειακής παροχής, επιδομάτων τέκνων και προσαύξησης της σύνταξης λόγω συζύγου. Η καταβολή του επιδόματος τέκνων ρυθμίζεται κατά τρόπο ενιαίο για τους συνταξιούχους όλων των ασφαλιστικών φορέων και του Δημοσίου και φορέας καταβολής του επιδόματος τέκνων καθίσταται  ο ΟΓΑ (παρ. 1 του αρθ. 10 του ν. 4387/2016).

 

Για τους ήδη μέχρι και 12-5-2016 συνταξιούχους, τα επιδόματα  συζύγου και τέκνων εξακολουθούν να συγκαταβάλλονται με τη σύνταξη σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις των φορέων, τομέων, κλάδων και λογαριασμών όπως ίσχυαν πριν την ένταξη τους στον ΕΦΚΑ (παρ. 2 του αρ. 10, όπως ισχύει).

Για τα πρόσωπα που θα συνταξιοδοτηθούν με τον νέο τρόπο υπολογισμού της σύνταξης, δεν έχει εφαρμογή κάθε ειδική, γενική και καταστατική διάταξη των φορέων, τομέων, κλάδων και λογαριασμών που εντάσσονται στον ΕΦΚΑ σχετικά με την καταβολή του επιδόματος συζύγου (παρ. 3 του αρ. 27 του ν.4387/2016).

Απασχολούμενοι συνταξιούχοι

Με τις διατάξεις των παραγράφων 1 & 6 του άρθρου 20 του ν.4378/2016, τροποποιήθηκαν οι διατάξεις που αφορούν στην απασχόληση συνταξιούχων. Σύμφωνα με το νέο καθεστώς στους   συνταξιούχους εξ ιδίου δικαιώματος (όχι λόγω θανάτου) που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται από 13-5-2016 και εφεξής και για όσο χρόνο απασχολούνται, οι ακαθάριστες συντάξεις κύριες και επικουρικές καταβάλλονται μειωμένες σε ποσοστό 60%. Για όσους είχαν αναλάβει εργασία μέχρι και 12-5-2016 ισχύουν οι διατάξεις του αρ. 63 του ν.2676/1999, όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους από τον ν. 3863/2010.

Για το διάστημα αυτό καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές για τον απασχολούμενο συνταξιούχο, όπως αυτές προβλέπονται στις οικείες διατάξεις του ανωτέρω νόμου.

Οι συνταξιούχοι-εργαζόμενοι υποχρεούνται πριν αναλάβουν εργασία να τη δηλώσουν στον ΕΦΚΑ και στο ΕΤΕΑΕΠ. Παράλειψη της δήλωσης αυτής συνεπάγεται καταλογισμό σε βάρος του συνταξιούχου του ποσού που έπρεπε να του παρακρατηθεί κατά το διάστημα της εργασίας του ή της αυτοαπασχόλησης, που επιβαρύνεται με ετήσιο επιτόκιο 4,65%. Το καταλογισθέν ποσό συμψηφίζεται από μελλοντικές συντάξεις και μέχρι του ¼ του ποσού της μηνιαίας σύνταξης.

Ειδικά για τις περιπτώσεις συνταξιούχων που έχουν συνταξιοδοτηθεί μέχρι 12/5/2016 καθώς και σε εκείνους που η έναρξη καταβολής της σύνταξης ανατρέχει μέχρι αυτήν την ημερομηνία αυτή και οι οποίοι έχουν εισόδημα από άσκηση αγροτικής δραστηριότητας, θα εξακολουθήσουν να μην είναι υπόχρεοι καταβολής εισφορών στον ΕΦΚΑ λόγω άσκησης αγροτικής δραστηριότητας και να μην εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 20 του ν.4387/2016.

Σχετική εγκύκλιος Φ 10043/οικ.27751/824/16-6-2017 με ΑΔΑ : 70ΞΖ465Θ1Ω-7Ι3

Ειδικά για τις περιπτώσεις συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ από 1-1-2017 και μετά, που συνεχίζουν να ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία υφίσταται υποχρέωση ασφάλισης στο Ε.Φ.Κ.Α., βάσει των σχετικών διατάξεων υπαγωγής στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ και δεδομένης της ως άνω μεταβατικής προσαρμογής του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ στο νέο καθεστώς συντάξεων (εθνική και ανταποδοτική σύνταξη), οι ρυθμίσεις του άρθρου 20 του ν. 4387/2016, για την απασχόληση συνταξιούχων έχουν εφαρμογή για όσους συνταξιοδοτούνται από 1-1-2025, καθώς από το έτος αυτό και μετά η συμμετοχή εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης στο συνολικό ποσό της σύνταξης προσεγγίζει και εν συνεχεία υπερβαίνει το 60%, το ποσοστό δηλαδή περικοπής της σύνταξης που ορίζεται στο άρθρο 20 του ν. 4387/2016.

Σχετική εγκύκλιος Φ. 10043/18282/556/20-4-2017 με ΑΔΑ : Ω6ΣΛ465Θ1Ω-Κ5Π

Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ)

Με τις διατάξεις του αρ. 92 τροποποιείται το ισχύον νομικό καθεστώς όσον αφορά στους δικαιούχους, στις προϋποθέσεις και τα καταβαλλόμενα ποσά του ΕΚΑΣ.

Συγκεκριμένα, προβλέπονται νέα μειωμένα εισοδηματικά κριτήρια, σταδιακή μείωση των δικαιούχων μέχρι και την κατάργησή του (1-1-2020), μη καταβολή του σε πρόσωπα που καθίστανται συνταξιούχοι  από  13-5-2016 και εφεξής καθώς και σε δικαιούχους με μόνιμη διαμονή εκτός χωρών Ε.Ε., ΕΟΧ και Ελβετίας.

Σε όσους, κατ' εφαρμογή του άρθρου 92 του N. 4387/2016 (Α' 85), όπως ισχύει, στερούνται την παροχή ΕΚΑΣ, εφαρμόζονται, μέχρι την τελική κατάργηση του ΕΚΑΣ, τα εξής αντισταθμιστικά μέτρα: α. Απαλλάσσονται πλήρως από τη συμμετοχή στη φαρμακευτική δαπάνη. β. Σε περίπτωση που έπαυσε η καταβολή ΕΚΑΣ και στους δύο συζύγους, χορηγείται ως έκτακτη μηνιαία οικονομική ενίσχυση στο σύζυγο με το μικρότερο ατομικό εισόδημα το ισόποσο της παροχής που αντιστοιχεί στο εισόδημα αυτό. γ. Στους πρώην δικαιούχους του ΕΚΑΣ με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, χορηγείται έκτακτη μηνιαία οικονομική ενίσχυση ισόποση με την παροχή που καταργήθηκε.

Σχετικές Εγκύκλιοι

Φ.80000/οικ.22102/922/01.06.2016 με ΑΔΑ: ΩΚ50465Θ1Ω-ΘΣ5

Φ.80000/οικ.26066/1065/08.06.2016 με ΑΔΑ: ΩΣ50465Θ1Ω-097

Φ.80000/οικ.59606/2172/23.12.2016 με ΑΔΑ: ΩΥΡΑ465Θ1Ω-1ΣΧ

Φ.10034/οικ.22544/625/29.06.2016 με ΑΔΑ: 75Σ465Θ1Ω-ΛΜΛ

Φ.80000/οικ.28939/1153/30.06.2016 με ΑΔΑ: ΩΦΕΗ465Θ1Ω-Ψ2Ψ

Διαδικασία αναπροσαρμογής καταβαλλόμενων συντάξεων

Με τις διατάξεις των άρθρων 14 και 33 του ν. 4387/2016 και της κατ' εξουσιοδότηση αυτών εκδοθείσας αριθμ. οικ. 26083/887 (ΦΕΚ 1605, Β΄) Υπουργικής Απόφασης, προβλέπεται η διαδικασία αναπροσαρμογής των ήδη καταβαλλόμενων κατά την 12-5-2016 κύριων συντάξεων των φορέων κύριας ασφάλισης, πλην των συντάξεων του ΟΓΑ, σε εφαρμογή των ενιαίων κανόνων του ΕΦΚΑ. Σκοπός της διαδικασίας αυτής αποτελεί αφενός μεν να εναρμονιστούν οι συντάξεις όσων έχουν καταστεί συνταξιούχοι πριν την εφαρμογή του ν. 4387/2016 με τους ενιαίους κανόνες του ΕΦΚΑ, αφετέρου δε να υπάρχει προστασία των συντάξεων αυτών, με την πρόβλεψη χορήγησης προσωπικής διαφοράς, στις περιπτώσεις που το καταβαλλόμενο ποσό συντάξεων είναι μεγαλύτερο από αυτό που θα προκύψει κατά το στάδιο της αναπροσαρμογής τους.

Στις περιπτώσεις που το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης είναι μεγαλύτερο του ποσού που θα προκύψει κατά το στάδιο της αναπροσαρμογής, δηλαδή η διαφορά είναι θετική, το επιπλέον ποσό εξακολουθεί να καταβάλλεται στον δικαιούχο ως προσωπική διαφορά και μετά την 1.1.2019, συμψηφιζόμενο κατ' έτος και μέχρι την πλήρη εξάλειψή του, με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων της παρ.3α του άρθρου 14 του ν.4387/2016.

Στις περιπτώσεις που το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης είναι μικρότερο του ποσού που θα προκύψει κατά το στάδιο της αναπροσαρμογής, δηλαδή η διαφορά είναι αρνητική, τότε το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης προσαυξάνεται κατά το ένα πέμπτο της διαφοράς, σταδιακά και ισόποσα, εντός πέντε ετών από την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής (1.1.2019).

ΥΑ υπ' αριθμ. οικ. 26083/887/07.07.2016 (ΦΕΚ 1605, Β΄)

Σχετική Εγκύκλιος: Φ.80000/οικ.60258/1471/23.12.2016 με ΑΔΑ: 7Τ67465Θ1Ω-ΑΝ9​

Συχνές Ερωτήσεις

Χρήσιμα έγγραφα

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι