Σύνταξη και Επιδόματα Αναπηρίας

​​​​​​​​​​​Ασφάλιση/Παροχές Κύριας Σύνταξης/Σύνταξη και Επιδόματα Αναπηρίας



Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31 του Πδ 134/2017 (ΦΕΚ 168 Α) «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης», ο επιχειρησιακός στόχος της Διεύθυνσης Παροχών Κύριας Σύνταξης είναι ο σχεδιασμός, η προώθηση και παρακολούθηση και η αξιολόγηση μέτρων, δράσεων και πολιτικών σε θέματα θεμελίωσης δικαιώματος και παροχών κύριας σύνταξης γήρατος, αναπηρίας και θανάτου, καθώς και λοιπών συνταξιοδοτικών παροχών, λόγω αναπηρίας, καθώς και η εποπτεία και παροχή οδηγιών για την ορθή εφαρμογή των σχετικών μέτρων, δράσεων και πολιτικών.

Η Διεύθυνση Παροχών Κύριας Σύνταξης συγκροτείται από τις ακόλουθες οργανικές μονάδες:

α) Τμήμα Σύνταξης Γήρατος

β) Τμήμα Σύνταξης Λόγω Θανάτου

γ) Τμήμα Σύνταξης και Επιδομάτων Αναπηρίας

δ) Τμήμα Διαδοχικής Ασφάλισης

ε) Τμήμα Στατιστικών, Έρευνας και Τεκμηρίωσης

Γενικές πληροφορίες για τις κύριες συντάξεις (γήρατος, αναπηρίας και θανάτου) που χορηγούνται από τον ΕΦΚΑ  μετά το ν. 4387/2016​

Με τις διατάξεις του  ν. 4387/2016 (Α΄ 85/12-5-2016)  αναμορφώνεται πλήρως το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλειας βασιζόμενου στις γενικές αρχές της εξασφάλισης αξιοπρεπούς διαβίωσης και κοινωνικής προστασίας με όρους ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, αναδιανομής και αλληλεγγύης των γενεών, επιτυγχάνοντας ισονομία (ενιαίοι κανόνες για όλους, παλαιούς και νέους συνταξιούχους, εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους)  και κοινωνική δικαιοσύνη (διασφάλιση επαρκούς σύνταξης και για τις επισφαλείς κοινωνικά ομάδες μέσω της εθνικής σύνταξης και του υψηλού ποσοστού αναπλήρωσης για τις επισφαλείς κοινωνικά ομάδες).

Βασική καινοτομία  του νέου ασφαλιστικού συστήματος αποτελεί η σύσταση του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) που άρχισε να λειτουργεί από 1-1-2017 και στον οποίο εντάσσονται οι Φορείς Κύριας Κοινωνικής Ασφάλισης, με σκοπό την κάλυψη των υπακτέων στην ασφάλιση του προσώπων για τους ασφαλιστικούς κινδύνους που προβλέπονται από την οικεία νομοθεσία με την προβλεπόμενη στον εν λόγω νόμο χορήγηση (α) μηνιαίας κύριας σύνταξης, λόγω γήρατος αναπηρίας και θανάτου στους ασφαλισμένους ή/και στα μέλη της οικογένειάς τους, (β) προσυνταξιοδοτικών και άλλων παροχών στους συνταξιούχους, (γ) παροχών ασθένειας σε χρήμα, (δ) ειδικών προνοιακών επιδομάτων και (ε) κάθε άλλης παροχής σε χρήμα ή υπηρεσιών, για τις οποίες καθίσταται αρμόδιος ο ΕΦΚΑ (άρθρο 53 του ν. 4387/2016).

Αρμοδιότητες του Τμήματος Σύνταξης και Επιδομάτων Αναπηρίας είναι:

α) η μελέτη, επεξεργασία, θέσπιση και επιμέλεια εφαρμογής μέτρων και δράσεων που αφορούν στη σύνταξη λόγω αναπηρίας, καθώς και στα επιδόματα λόγω αναπηρίας,

β) η επανεξέταση και ενιαιοποίηση των υφιστάμενων διατάξεων και η υποβολή προτάσεων για τη θέσπιση νέων ενιαίων κανόνων για όλες τις συντάξεις και τα επιδόματα λόγω αναπηρίας,

γ) ο εντοπισμός ζητημάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή της νομοθεσίας, η υποβολή προτάσεων για την επίλυση τους και η έκδοση οδηγιών για την ορθή και ενιαία εφαρμογή τους,

δ) η υποβολή εισηγήσεων προς το Συμβούλιο Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ), η σύνταξη ερωτημάτων προς τη Νομική Υπηρεσία, καθώς και αντικρούσεων, επί προσφυγών ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων, καθώς και του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ποσό σύνταξης αναπηρίας:

Με τις διατάξεις του Ν.4387/2016 από 13/5/2016 και μετά, οι ασφαλισμένοι που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας (όχι παράταση) θα λάβουν ως κύρια σύνταξη το άθροισμα δύο τμημάτων: της εθνικής σύνταξης και της ανταποδοτικής σύνταξης.

Η Εθνική Σύνταξη χρηματοδοτείται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Ανέρχεται σε 384,00 ευρώ για είκοσι (20) έτη ασφάλισης και άνω, και μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των είκοσι (20) ετών, με κατώτατο ποσό αυτό που αντιστοιχεί στα δεκαπέντε (15) έτη ασφάλισης δηλαδή 345,60 ευρώ. 

Στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη λόγω αναπηρίας εφαρμόζεται στη συνέχεια η μείωση ανάλογα με τα ποσοστά αναπηρίας και συγκεκριμένα:

α) από 50% έως και 66,99% χορηγείται το 50% της ως άνω υπολογιζόμενης εθνικής σύνταξης,

β) από 67% έως και 79,99% χορηγείται το 75% της ως άνω υπολογιζόμενης εθνικής σύνταξης και

γ) 80% και άνω χορηγείται το πλήρες ποσό της ως άνω υπολογιζόμενης εθνικής σύνταξης.

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και σε περιπτώσεις φορέων που μέχρι σήμερα δεν χορηγούσαν σύνταξη λόγω αναπηρίας με βαθμίδες αναπηρίας (ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ).

Σε περίπτωση νέας κρίσης από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές, το ύψος της εθνικής σύνταξης αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τα ανωτέρω και βάσει του νέου ποσοστού αναπηρίας.

Η ανταποδοτική σύνταξη χρηματοδοτείται από τις ασφαλιστικές εισφορές.

Υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές (αποδοχές επί των οποίων έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές), το χρόνο ασφάλισης και τα κατ' έτος ποσοστά αναπλήρωσης τα οποία κυμαίνονται από 0,77% για κάθε έτος για τα πρώτα 15 έτη ασφάλισης έως και 2% για κάθε έτος από τα 39 και περισσότερα έτη ασφάλισης.

Σχετικές Εγκύκλιοι :

Φ.80000/οικ.60273/2197/23-12-2016 με ΑΔΑ : 7ΝΓΤ465Θ1Ω-0ΗΥ

Φ.80000/οικ.60271/2195/23-12-2016 με ΑΔΑ: ΨΩΤΤ465Θ1Ω-64Ω

Φ.80000/οικ.46325/1905/14-11-2017 με ΑΔΑ: 7Ζ8Γ465Θ1Ω-ΣΤΥ

Φ.60000/18191/976/19.09.2017 με ΑΔΑ: ΨΞΩ5465Θ1Ω-ΘΧΟ

οικ.15726/605/05-04-2017 με ΑΔΑ: 7ΙΣΒ465Θ1Ω-ΘΕΒ

153731/2016/0092/10-2-2017 με ΑΔΑ : 72ΩΕΗ-ΩΔΞ

153734/2016/0092/10-2-2017 με ΑΔΑ : 6ΔΥ7Η-8Θ3

142036/0092/19.12.2016 με ΑΔΑ: ΨΜΨ6465Θ1Ω-ΧΦΑ

2/24112/ΔΕΠ/31.03.2017 με ΑΔΑ: 7ΦΘΨΗ-ΟΒΛ

Σύνταξη αναπηρίας από εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια:

Στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας που οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια, το ποσό της σύνταξης (εθνική και ανταποδοτική σύνταξη) δεν μπορεί να υπολείπεται του διπλάσιου του ποσού της εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης, το οποίο αντιστοιχεί σε 768 ευρώ.

Σχετική εγκύκλιος Φ.80000/οικ.60271/2195/23-12-2016 με ΑΔΑ: ΨΩΤΤ465Θ1Ω-64Ω.

Προσωρινή σύνταξη λόγω αναπηρίας:

Η απόφαση προσωρινής σύνταξης εκδίδεται εντός χρονικού διαστήματος 2 μηνών από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Καταβάλλεται κατά απόλυτη προτεραιότητα στους δικαιούχους που είναι άτομα με αναπηρία, με χρόνιες παθήσεις και στους γονείς και νόμιμους κηδεμόνες που προστατεύουν άτομα με αναπηρία ή για όσους συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις του ν.612/1977 είτε με βάση διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές και ισχύουν κάθε φορά ή με βάση διατάξεις που αναφέρονται στα πρόσωπα του τετάρτου εδαφίου της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 των άρθρων 1 και  26 του Π.δ. 169/2007 (Α 210) είτε με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, όπως ισχύουν κάθε φορά.

Το ύψος της προσωρινής σύνταξης υπολογίζεται ως το 50% του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου (για μισθωτούς) ή το 50% του μέσου εισοδήματος (για αυτοαπασχολούμενους, ελεύθερους επαγγελματίες και ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ) κατά τους δώδεκα (12) μήνες ασφάλισης που προηγούνται της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.  Το υπολογιζόμενο αυτό ποσό δεν μπορεί να είναι μικρότερο του ποσού της Εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης, ούτε και να υπερβαίνει το διπλάσιο αυτής, όπως διαμορφώνεται κάθε φορά, δηλαδή κυμαίνεται από 384 ευρώ έως 768 ευρώ. Ειδικά για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ η προσωρινή σύνταξη δεν μπορεί να είναι μικρότερη του 80% του ποσού της Εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης δηλαδή 307,20 ευρώ.

Ειδικά, στους συνταξιούχους αναπηρίας το ως άνω υπολογιζόμενο ποσό της προσωρινής σύνταξης (ακόμα και αν έχει προκύψει από ανώτατο ή κατώτατο όριο) μειώνεται αντίστοιχα κατά τα ποσοστά αναπηρίας σε:

α) από 50% έως και 66,99% χορηγείται το 50% της ως άνω υπολογιζόμενης προσωρινής σύνταξης,

β) από 67% έως και 79,99% χορηγείται το 75% της ως άνω υπολογιζόμενης προσωρινής σύνταξης,

γ) 80% και άνω χορηγείται η ως άνω υπολογιζόμενη προσωρινή σύνταξη.

Σχετική Εγκύκλιος Φ.80000/οικ.29336/1164/30-6-2016 με ΑΔΑ : ΨΘΠΞ465Θ1Ω-Ρ6Δ.

Προσωρινή σύνταξη λόγω αναπηρίας για αιτήσεις που υποβάλλονται ηλεκτρονικά:

Ουσιώδης διαφοροποίηση αποτελεί το ποσό της προσωρινής σύνταξης το οποίο ανέρχεται στο 80% της οριστικής σύνταξης λόγω αναπηρίας.

Σχετική Εγκύκλιος ΕΦΚΑ Σ40/9/107633/22-1-2018 με ΑΔΑ: 66Τ8465ΧΠΙ-ΘΟΚ.

Παράταση χορήγησης σύνταξης λόγω αναπηρίας

Στις περιπτώσεις λήξης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω αναπηρίας και εφόσον εκκρεμεί στις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές ΚΕΠΑ ιατρική κρίση, χωρίς υπαιτιότητα των ασφαλισμένων, το δικαίωμα συνταξιοδότησής τους λόγω αναπηρίας παρατείνεται για έξι (6) μήνες, εφόσον το αμέσως προηγούμενο χρονικό διάστημα είχαν δικαιωθεί σύνταξη λόγω αναπηρίας κατόπιν κρίσης από την αρμόδια υγειονομική επιτροπή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.

Το ποσό που καταβάλλεται ως σύνταξη αναπηρίας για το εξάμηνο αυτό είναι το ποσό που ελάμβαναν οι συνταξιούχοι πριν από τη λήξη του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. ​

Σχετική Εγκύκλιος Φ80000/οικ.44541/1849/14-11-2017 με ΑΔΑ: 7T30465Θ1Ω-7ΔΒ.

Συχνές Ερωτήσεις

Χρήσιμα έγγραφα

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι