Υιοθεσία, Αναδοχή, Κεντρική Αρχή Διακρατικών Υιοθεσιών

Πρόνοια/Προστασία Οικογένειας/Υιοθεσία, Αναδοχή, Κεντρική Αρχή Διακρατικών Υιοθεσιών
​​Οι αρμοδιότητες του Τμήματος Υιοθεσιών, Αναδοχών, Κεντρική Αρχή Διακρατικών Υιοθεσιών, σύμφωνα με το άρθρο 37 του Οργανισμού του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΠΔ 113/2014) είναι:
  • Η εισήγηση και η υλοποίηση πολιτικών και κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τον θεσμό της υιοθεσίας και αναδοχής ανηλίκων.
  •  Η παρακολούθηση, ο έλεγχος και η εποπτεία των φορέων που τελούν εθνικές υιοθεσίες και αναδοχές.
  • Η παρακολούθηση, ο έλεγχος και η εποπτεία των αναγνωρισμένων ως ειδικευμένων Υπηρεσιών και Οργανώσεων για τη διεξαγωγή διακρατικών και διεθνών υιοθεσιών.
  • Η προετοιμασία, επεξεργασία και υποβολή προς υπογραφή σχεδίων διμερών συμφωνιών με άλλα Συμβαλλόμενα κράτη.
  •  Η συνεργασία με αντίστοιχες Κεντρικές Αρχές Διακρατικών Υιοθεσιών άλλων χωρών για τη διασφάλιση της προστασίας των παιδιών και την επίτευξη των στόχων της Σύμβασης της Χάγης για τη διακρατική υιοθεσία.

Στην αρμοδιότητα του Τμήματος μας υπάγονται τα παρακάτω προγράμματα:

 

Α. Υιοθεσία

Η υιοθεσία είναι θεσμός παιδικής προστασίας που εφαρμόζεται στη χώρα μας με σκοπό την οικογενειακή αποκατάσταση του απροστάτευτου παιδιού. Είναι η νομική πράξη που διαπλάσσει τεχνητή γονική σχέση και τελείται με δικαστική απόφαση.

Ο θεσμός της υιοθεσίας ανηλίκων ρυθμίζεται τόσο από τις διατάξεις των άρθρων 3-11 του 1ου κυρωτικού άρθρου του Ν 2447/96, 23 και 1542-1588 Α Κ και Π.Δ. 226/99, καθώς και από τον Ν.3765/2009 με τον οποίο η χώρα μας κύρωσε τη Σύμβαση για την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία, που υπογράφηκε στη Χάγη στις 29-5-1993.

 

Σήμερα στην Ελλάδα εάν κάποιος επιθυμεί να υιοθετήσει παιδί μπορεί να το πράξει με 3 τρόπους:

  • Είτε υποβάλλοντας αίτηση σε κάποιο ίδρυμα παιδικής προστασίας, ΝΠΔΔ, που φιλοξενεί παιδιά,
  • Είτε σε απευθείας συνεννόηση μεταξύ φυσικών γονέων ή επιτρόπου του ανηλίκου και υποψηφίων θετών γονέων,
  • Είτε μέσω διακρατικής υιοθεσίας.

 

Και στις 3 περιπτώσεις η υιοθεσία τελείται και απαγγέλλεται με δικαστική απόφαση.

 

Προϋποθέσεις για τους Υποψήφιους Θετούς Γονείς:

 

Αυτός/ αυτή που θα υιοθετήσει, πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις για να κριθεί κατάλληλος/η για να υιοθετήσει (1543 ΑΚ):

  • Πρέπει καταρχήν να είναι ικανός για δικαιοπραξία και να έχει κατά το χρόνο που δηλώνει τη συναίνεση του, συνείδηση των πράξεων του και να μην βρίσκεται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή, που να περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησή του.
  • Πρέπει να έχει συμπληρώσει το 30ο έτος της ηλικίας του και
  • Να μην έχει υπερβεί το 60ο έτος της ηλικίας του (κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης υιοθεσίας και όχι όταν συζητείται). Σε περίπτωση υιοθεσίας και από τους 2 συζύγους, το 60ό έτος της ηλικίας δεν πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον ο ένας από τους συζύγους και υποψήφιος θετός γονιός (1545 παρ. 2 ΑΚ).

Η ελάχιστη διαφορά ηλικίας υιοθετούντος και υιοθετούμενου είναι 18 χρόνια και η μέγιστη 50 χρόνια (1544 ΑΚ).

 

Δεν μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για υιοθεσία άτομα (ομόφυλα ή ετερόφυλα) που έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης.

 

Β. Διακρατική Υιοθεσία

Ως διακρατική νοείται η πράξη υιοθεσίας ενός παιδιού με μόνιμη διαμονή σε κάποιο συμβαλλόμενο κράτος (κράτος προέλευσης) από συζύγους ή ένα πρόσωπο που έχει τη μόνιμη διαμονή του σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος (κράτος υποδοχής). 

Η Σύμβαση της Χάγης για την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία εφαρμόζεται με κριτήριο μόνο τον τόπο διαμονής του παιδιού και των υποψήφιων θετών γονέων ανεξάρτητα από την εθνικότητα αμφοτέρων.

Η εφαρμογή της Σύμβασης της Χάγης δεν καταργεί τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας περί υιοθεσιών.

Η αίτηση για διακρατική υιοθεσία, καθώς και τα απαραίτητα δικαιολογητικά κατατίθενται από τους υποψήφιους θετούς γονείς στην Κεντρική Αρχή Διακρατικών Υιοθεσιών ή στην κατά τόπο αρμόδια αναγνωρισμένη υπηρεσία. Στο έντυπο της αίτησης θα πρέπει απαραίτητα να δηλώνεται η χώρα προέλευσης του προς υιοθεσία τέκνου, ενώ δεν δηλώνεται το φύλο και τυχόν προτίμηση για την ηλικία του. Η αίτηση θα πρέπει να φέρει, τέλος, τη θεώρηση του γνησίου της υπογραφής των Υ.Θ.Γ. από δημόσια αρχή.

 

Γ. Αναδοχή

Η αναδοχή είναι θεσμός παιδικής προστασίας που θεσμοθετήθηκε για την αντιμετώπιση παθολογικών φαινομένων και θα πρέπει να ιδωθεί ως μεταβατική λύση είτε προς την επανένταξη του ανηλίκου στη φυσική του οικογένεια, είτε προς την υιοθεσία του ανηλίκου από τους ανάδοχους γονείς.

Αναδοχή καλείται η ανάθεση σε τρίτους, αλλά και η ανάληψη από αυτούς του έργου της πραγματικής φροντίδας ενός ανηλίκου, χωρίς να μεταβάλλονται οι νομικές σχέσεις του με τη φυσική του οικογένεια ή τον επίτροπο του.

 

Ο θεσμός της αναδοχής ανηλίκων ρυθμίζεται τόσο από τις διατάξεις των άρθρων 1655 έως 1665 του Αστικού Κώδικα, όσο και από του Π.Δ. 86/2009 (ΦΕΚ 114/τ. Α΄/2009).

 

Σήμερα στην Ελλάδα εάν κάποιος επιθυμεί να γίνει ανάδοχος γονέας, μπορεί να το πράξει με 3 τρόπους:

  • Είτε υποβάλλοντας αίτηση σε κάποιο ίδρυμα παιδικής προστασίας, ΝΠΔΔ ή ΝΠΙΔ, που φιλοξενεί παιδιά, την επιτροπεία των οποίων ασκεί το εν λόγω ίδρυμα, κατά το άρθρο 1600 ΑΚ,

 

  • Είτε με απευθείας συνεννόηση μεταξύ φυσικών γονέων ή επιτρόπου του ανηλίκου και υποψηφίων ανάδοχων γονέων, έπειτα από κατάρτιση μεταξύ τους της σχετικής σύμβασης και

     
  • Είτε με δικαστική απόφαση απευθείας, όταν το συμφέρον του ανηλίκου επιβάλλει την άμεση απομάκρυνση από το οικογενειακό του περιβάλλον και την τοποθέτηση του σε ανάδοχη οικογένεια, (ειδικά σε περιπτώσεις εκθέτων, εγκαταλελειμμένων, κακοποιημένων ή παραμελημένων ανηλίκων, ή μετά από παρέμβαση της Εισαγγελίας ανηλίκων).

 

Προϋποθέσεις για τους υποψήφιους ανάδοχους γονείς

 

Αυτός/ αυτή που θα γίνει ανάδοχος γονέας, πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις για να κριθεί κατάλληλος/η για αναδοχή ανηλίκου:

  • Πρέπει καταρχήν να είναι ικανός για δικαιοπραξία, δεν προκύπτει ευθέως αλλά με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων για την υιοθεσία και την επιτροπεία (άρθρα 1543, 1595 ΑΚ)
  • Πρέπει να έχει συμπληρώσει το 30ο έτος της ηλικίας του και
  • Να μην έχει υπερβεί το 60ο έτος της ηλικίας του (κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης αναδοχής). Σε περίπτωση αναδοχής και από τους 2 συζύγους, το 60ό έτος της ηλικίας δεν πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον ο ένας από τους συζύγους και υποψήφιος ανάδοχος γονιός (1545 παρ. 2 ΑΚ).
  • Η ελάχιστη διαφορά ηλικίας αναδόχου και αναδοχούμενου είναι 18 χρόνια και η μέγιστη 50 χρόνια (1544 ΑΚ).
  • Προσωπικές ιδιότητες: οι ανάδοχοι γονείς και οι συνοικούντες με αυτούς θα πρέπει να έχουν καλή ψυχική, διανοητική και σωματική υγεία και να μην πάσχουν από χρόνια μεταδοτικά νοσήματα (άρθ.1 παρ.2 περ.β ΠΔ 86/2009).
  • Οι ανάδοχοι γονείς και οι συνοικούντες με αυτούς θα πρέπει να μην έχουν καταδικασθεί τελεσίδικα ή να μην εκκρεμεί σε βάρος τους ποινική δίωξη για τα αδικήματα εκείνα που επισύρουν έκπτωση από τη γονική μέριμνα, σύμφωνα με το άρθρο 1537 του Αστικού Κώδικα, καθώς και για τα προβλεπόμενα από την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία περί ναρκωτικών και περί εμπορίας ανθρώπων και οργάνων
  •  Οι ανάδοχοι γονείς θα πρέπει να έχουν αποδεδειγμένα τη δυνατότητα να καλύψουν τα βασικά έξοδα διατροφής, μόρφωσης και ιατρικής περίθαλψης του ανάδοχου τέκνου, διαθέτοντας επαρκείς προς τούτο οικονομικούς πόρους και καταβάλλοντας προσωπική φροντίδα.

Οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στις περιπτώσεις β, γ, και δ της παραγράφου αυτής πρέπει να συντρέχουν καθ' όλη τη διάρκεια της αναδοχής.

Συχνές Ερωτήσεις

Χρήσιμα έγγραφα

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι