Οικογένεια και Δημογραφική Πολιτική

Πρόνοια/Προστασία Οικογένειας/Οικογένεια και Δημογραφική Πολιτική

Οι αρμοδιότητες του Τμήματος Οικογένειας και Δημογραφικής Πολιτικής, σύμφωνα με το άρθρο 37 του Οργανισμού του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΠΔ 113/2014) είναι :

  • Η χάραξη κατευθύνσεων για ζητήματα προστασίας της οικογένειας, της μητρότητας, των παιδιών και των εφήβων.
  • Η μελέτη, ο σχεδιασμός προγραμμάτων και η παρακολούθηση της υλοποίησής τους για τη στήριξη παιδιών και εφήβων που στερούνται υποστηρικτικού οικογενειακού περιβάλλοντος.
  • Ο σχεδιασμός, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της εφαρμογής δράσεων και προγραμμάτων προστασίας της οικογένειας.
  • Ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων σύστασης, οργάνωσης, και λειτουργίας Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. κερδοσκοπικού ή και  μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που αφορούν στην προστασία της οικογένειας και του παιδιού.
  • Η έκδοση πράξεων σύστασης, κατάρτισης, μεταφοράς, συγχώνευσης, μετατροπής και  έγκριση των οργανισμών και κανονισμών εσωτερικής λειτουργίας Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ., που αφορούν στη προστασία της οικογένειας και του παιδιού καθώς και η εποπτεία και παρακολούθηση της δράσης αυτών.

 

Στην αρμοδιότητα του Τμήματος μας υπάγονται οι παρακάτω δράσεις :

1.ΚΛΕΙΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

i. 12 Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας (Ν.Π.Δ.Δ.) (Ν.4109/2013, (Φ.Ε.Κ. 16/τ.Α'/ 23-1-2013) καθώς και το Kέντρο Παιδικής Μέριμνας Αρρένων Παπάφειο Θεσ/νίκης (Ν.4199/2013 Φ.Ε.Κ. 216/τ.Α'/11-10-2013)

Τα προβλήματα της παιδικής προστασίας, αντιμετωπίζονται μέσω   των Παραρτημάτων προστασίας παιδιών, των 12 Κέντρων  Κοινωνικής  Πρόνοιας (Ν.Π.Δ.Δ.) τα οποία συστάθηκαν με την παραγρ.1 του άρθρου 9  του Ν.4109 / 2013 (ΦΕΚ.16/2013/τ.Α΄) και του Κέντρου Παιδικής Μέριμνας Αρρένων Παπάφειο Θεσ/νίκης Ν.4199/2013 (ΦΕΚ 216/2013/τ.Α΄)  και τελούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, εδρεύουν κατά βάση στην αντίστοιχη έδρα κάθε Περιφέρειας  και των οποίων ο σκοπός τους έχει διευρυνθεί ούτως ώστε εφεξής να παρεμβαίνουν  στα θέματα προστασίας της οικογένειας, της παιδικής ηλικίας, της νεότητας, της τρίτης ηλικίας, των ατόμων με αναπηρία και των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού.

Tα Παραρτήματα Προστασίας Παιδιού των Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας σκοπό έχουν την περίθαλψη, τη ψυχοσωματική ανάπτυξη και γενικά τη μέριμνα για μόρφωση και απασχόληση των παιδιών που αποδεδειγμένα είναι απροστάτευτα και στερούνται οικογενειακής φροντίδας μέχρι προσαρμογής αυτών σε περιβάλλον που εγγυάται την καλύτερη δυνατή ανάπτυξη τους (τοποθέτηση σε ανάδοχη οικογένεια ή υιοθεσία).

ii. Λοιπά Ιδρύματα Παιδικής Προστασίας :

                  Παράλληλα με τα παραπάνω Ν.Π.Δ.Δ. λειτουργούν και  ιδρύματα παιδικής προστασίας (Ν.Π.Ι.Δ.). Ο σκοπός τους είναι ανάλογος με εκείνων των Παραρτημάτων των Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας και η λειτουργία τους διέπεται ανάλογα με τη νομική τους υπόσταση (Ίδρυμα ή Σωματείο) από τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα, του Ν.Δ.1111/1972 (ΦΕΚ 23/A΄/1972) και την ιδρυτική τους πράξη. Όσα είναι κληροδοτήματα διέπονται εκτός από την ιδρυτική τους πράξη και από τις διατάξεις του Ν. 4182/2013 (ΦΕΚ 185/Α'/2013). Οι δομές αυτές αδειοδοτούνται από τους οικείους Δήμους, σύμφωνα με τις διατάξεις της εγκυκλίου αρ.7291/Εγκ.454/25-5-1971 και της αριθ.οικ.1273/1986 (Φ.Ε.Κ.856/τ.Β΄/1986) Κοινής Υπουργικής Απόφασης.

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

i. Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί

α. Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί από Φιλανθρωπικά Σωματεία, Μητροπόλεις και Ν.Π.Ι.Δ.. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα:

Λειτουργούν με πρωτοβουλία  Φιλανθρωπικών Σωματείων, Μητροπόλεων, Ιδρυμάτων, Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Σκοπό έχουν την ημερήσια διατροφή, διαπαιδαγώγηση και ψυχαγωγία βρεφών και νηπίων. Φιλοξενούν παιδιά εργαζομένων γονέων και παιδιά οικονομικά αδυνάτων οικογενειών, προτιμώμενων εκείνων που έχουν ανάγκη λόγω κοινωνικών αιτιών. Οι προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας αυτών καθορίζονται από τις διατάξεις της αριθμ.Π2β/οικ.2808/97 (ΦΕΚ 645/B΄/1997) Υπουργικής Απόφασης, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα. Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας αυτών εκδίδεται από τους οικείους Δήμους.

β. Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί από ιδιώτες επιχειρηματίες :

Λειτουργούν  Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί κερδοσκοπικού χαρακτήρα με άδεια λειτουργίας που εκδίδεται από τον οικείο Δήμο σύμφωνα με τις διατάξεις της αριθμ.Π2β/οικ.2808/1997 (ΦΕΚ 645/Β΄/1997) Υπουργικής Απόφασης, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα.

γ. Παιδικοί – Βρεφονηπιακοί Σταθμοί από Ο.Τ.Α.:

                           Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του Ν. 2880/2001 (ΦΕΚ 9/Α΄/2001), οι Κρατικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί περιήλθαν αυτοδικαίως στην εποπτεία των Δήμων και Κοινοτήτων, στη διοικητική περιφέρεια των οποίων ανήκουν και λειτουργούν εφεξής ως δημοτικά και κοινοτικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 203 του Π.Δ. 410/1995 (ΦΕΚ 231/Α΄/1995) και διέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις για τα νομικά πρόσωπα.

 

ii. Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ)

            Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ) είναι οι Μονάδες στις οποίες απασχολούνται παιδιά ηλικίας 5-12 χρόνων για ορισμένο χρονικό διάστημα της ημέρας. Σκοπός τους είναι η απασχόληση των παιδιών εκτός σχολικού ωραρίου, η αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου τους με την ατομική – οργανωμένη δραστηριότητα ή μέσα από οργανωμένες ομάδες εργαστηρίων καθώς και η εξυπηρέτηση των εργαζομένων κυρίως γονέων.

Λειτουργούν από Δημοτικές Επιχειρήσεις, Διαδημοτικές Επιχειρήσεις και Φορείς Ιδιωτικού Δικαίου κερδοσκοπικού και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με άδεια που εκδίδεται από τον οικείο Περιφερειάρχη, σύμφωνα με τις διατάξεις της αριθμ.Π2β/οικ.14951/9.10.2001 (ΦΕΚ 1397/Β΄/2001) Υπουργικής Απόφασης, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα.

 

iii. Κατασκηνώσεις

α. Κρατικό πρόγραμμα: Για τη φιλοξενία παιδιών, οικογενειών, ηλικιωμένων και Ατόμων με Αναπηρίες, με χαμηλό οικογενειακό εισόδημα, λειτουργούν 31 Παιδικές Εξοχές του Κρατικού Προγράμματος, βάσει των διατάξεων του Ν.749/1948 (ΦΕΚ 200/Α΄/1948), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα. Στις κατασκηνώσεις του κρατικού προγράμματος φιλοξενούνται παιδιά ηλικίας 6 έως 16 ετών που έχουν ανάγκη παραθερισμού, άτομα με αναπηρίες και ηλικιωμένα άτομα. Η λειτουργία τους ανατίθεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στους οικείους Δήμους.

β. Ιδιωτικές Παιδικές Εξοχές: Λειτουργούν Παιδικές Εξοχές Ιδιωτικής και Εκκλησιαστικής Πρωτοβουλίας, κερδοσκοπικού ή μη χαρακτήρα κατόπιν σχετικής αδείας που εκδίδεται από τον οικείο Περιφερειάρχη, βάσει των αριθμ. 1277/1989 (ΦΕΚ 199/τ.Β΄/1989) και Π1β/Γ.Π.54338/2006 (ΦΕΚ 966/τ. Β΄/2006) Υπουργικών Αποφάσεων.

 

3. ΕΠΙΔΟΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

i. Πρόγραμμα oικονομικής ενίσχυσης απροστάτευτων παιδιών

Σκοπός του προγράμματος είναι η οικονομική ενίσχυση παιδιών ηλικίας έως 16 ετών, τα οποία για διαφόρους λόγους στερούνται της πατρικής παρουσίας. Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόζεται βάσει των διατάξεων του Ν.4051/1960 (ΦΕΚ 68/τ. Α΄/1960) και του Π.Δ. 108/1983 (ΦΕΚ 49/τ.Α΄/1983), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα.

Με το πρόγραμμα αυτό καταβάλλεται μηνιαίο επίδομα 44,02€ σε κάθε απροστάτευτο παιδί ηλικίας έως 16 ετών με την προϋπόθεση ότι το μηνιαίο εισόδημα της οικογένειας που διαμένει το παιδί δεν υπερβαίνει για τριμελή οικογένεια τα 234,77€, προσαυξανόμενο κατά 20,54€ για κάθε επιπλέον μέλος πέραν του τρίτου. Αρμόδιες υπηρεσίες για την καταβολή του επιδόματος είναι σύμφωνα με το Ν.3852/2010 (Φ.Ε.Κ. 87/τ. Α΄/2010) οι κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων της χώρας, από τους αυτοτελείς πόρους των οποίων γίνεται η χρηματοδότηση του προγράμματος.

ii. Πρόγραμμα καταβολής χρηματικών παροχών λόγω μητρότητας

            Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόζεται σε εκτέλεση του άρθρου 4 παρ. 5 του Ν.1302/1982 (ΦΕΚ 133/τ. Α΄/1982), με τον οποίο κυρώθηκε η υπ' αρ. 103/1952 Διεθνής Σύμβαση Εργασίας «περί προστασίας της μητρότητας» (ΦΕΚ 133/τ. Α΄/1982) και υλοποιείται από τις κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων της χώρας.

            Στο πλαίσιο αυτό καταβάλλεται μέσω των αυτοτελών πόρων των Δήμων εφάπαξ χρηματική παροχή της τάξεως των 440,20€ (ήτοι 220,10€ για το χρονικό διάστημα των 42 ημερών προ του τοκετού και 220,10€ για το χρονικό διάστημα των 42 ημερών μετά τον τοκετό) σε εργαζόμενες γυναίκες που δεν δύνανται ν' αξιώσουν αυτή την παροχή από τον ασφαλιστικό τους φορέα ή είναι ανασφάλιστες και παράλληλα δεν έχουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης.

iii. Oικογενειακά επιδόματα

Από 01.01.13 καθιερώθηκαν τα ακόλουθα οικογενειακά επιδόματα:

α) Ειδικό επίδομα τριτέκνων και πολυτέκνων:

Με το Ν.4141/2013 (ΦΕΚ 81/τ. Α΄/2013), καταβάλλεται στις οικογένειες με τρία και άνω εξαρτώμενα τέκνα ειδικό επίδομα τριτέκνων και πολυτέκνων, το οποίο ορίζεται σε πεντακόσια (500) ευρώ κατ' έτος για κάθε τέκνο, εφόσον το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, (Ν.4170/2013, ΦΕΚ 163/Α΄/2013), είναι μέχρι σαράντα πέντε χιλιάδες (45.000) ευρώ για τις τρίτεκνες οικογένειες.

Το ως άνω όριο οικογενειακού εισοδήματος προσαυξάνεται κατά τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ για τις τετράτεκνες οικογένειες και κατά τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο για τις οικογένειες με περισσότερα των τεσσάρων τέκνα.

β) Ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων:

Με το Ν.4093/2012 (ΦΕΚ 222/Α΄/2012), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, θεσπίζεται το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων, το οποίο καταβάλλεται λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων, την κλίμακα ισοδυναμίας, το ισοδύναμο εισόδημα και την εισοδηματική κατηγορία.

Σύμφωνα με τον ανωτέρω νόμο το επίδομα χορηγείται σε οικογένειες από το πρώτο πλέον παιδί σε πολίτες που το έχουν πραγματικά ανάγκη και ανέρχεται στο ποσό των σαράντα (40) ευρώ ανά μήνα για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. (Ν.4144/2013, ΦΕΚ 88/Α΄/2013).

Τα ανωτέρω επιδόματα χορηγούνται από τον Ο.Γ.Α. ως εντολοδόχο της Γενικής Γραμματείας Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και απαραίτητη προϋπόθεση για την χορήγηση τους είναι οι δικαιούχοι να έχουν μόνιμη και συνεχή δεκαετή κατοικία ή διαμονή στην Ελλάδα, να φορολογούνται στην Ελλάδα και τα εξαρτώμενα τέκνα τους να διαμένουν στην Ελλάδα.

 

4. Σύστημα Ηλεκτρονικής Διασύνδεσης και Διαδραστικότητας Υπηρεσιών Πρόνοιας

Το Υπουργείο μας έχει αναθέσει στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α.), Ν.Π.Δ.Δ., το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του, να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Ηλεκτρονικής Διασύνδεσης και Διαδραστικότητας των Υπηρεσιών Πρόνοιας, υπό τον τίτλο «e-pronoia», με χρηματοδότηση του Ε.Π. Ψηφιακής Σύγκλησης του ΕΣΠΑ 2007-2013. Σκοπός του έργου είναι η βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των παρεχόμενων προνοιακών υπηρεσιών, ώστε να προληφθούν οι σύγχρονοι κοινωνικοί κίνδυνοι και να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες του πληθυσμού.

 

5. ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του φαινόμενου κακοποίησης παιδιών, σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με την αριθμ. οικ.49540/2011 (Φ.Ε.Κ. 877/τ. Β΄/2011) Κοινή Υπουργική Απόφαση «Συντονισμός Δράσεων και υπηρεσιών παιδικής προστασίας», υιοθετήθηκαν και λειτουργούν τα κάτωθι: 

 

α. Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας:

Η Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας λειτουργεί στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) με δωρεάν χρήση του σύντομου αριθμού κλήσης 1107 σε 24ωρη καθημερινή βάση. Σκοπός της Γραμμής είναι η παροχή άμεσης ενημέρωσης και επείγουσας συμβουλευτικής, ψυχολογικής και κοινωνικής στήριξης στα παιδιά και στους εφήβους που βρίσκονται σε κίνδυνο ή για θέματα που τους απασχολούν και η διασύνδεσή τους με τις κατάλληλες Υπηρεσίες Παιδικής Προστασίας. Η ανωτέρω δράση κοινωνικής υποστήριξης αποσκοπεί στην προάσπιση του συμφέροντος του παιδιού που βρίσκεται σε κίνδυνο.

 

β. Ομάδες Προστασίας Ανηλίκων: Οι Ομάδες Προστασίας Ανηλίκων (Ο.Π.Α.) συγκροτούνται σε κάθε Δήμο, αποτελούνται από Κοινωνικούς Λειτουργούς και έχουν ως στόχο την αντιμετώπιση της θυματοποίησης και της εγκληματικότητας των ανηλίκων στην περιοχή ευθύνης τους και την κοινωνική στήριξη και προστασία παιδιών και εφήβων που κατοικούν στην περιοχή ευθύνης τους.

 

6. ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ.

Στον τομέα της παιδικής προστασίας η χώρα μας έχει κυρώσει:

  • Τη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του Παιδιού
  • Την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των δικαιωμάτων των παιδιών,
  • Το Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με την εμπορία Παιδιών, την Παιδική πορνεία και Παιδική Πορνογραφία και άλλες Διατάξεις.
  • Τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών κατά της γενετήσιας εκμετάλλευσης και κακοποίησης.

Συχνές Ερωτήσεις

Χρήσιμα έγγραφα

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι